|
Statut Łaskiego |
Statut Łaskiego
Statut Łaskiego, Statuty Łaskiego (łac. Commune Incliti Poloniae regni privilegium constitutionum et indultuum publicitus decretorum approbatorumque), (Przesławnego Królestwa Polskiego przywileje, konstytucje i zezwolenia urzędowe oraz uznane dekrety) – dokument będący spisem wszystkich statutów i przywilejów obowiązujących w Królestwie Polskim, opracowany przez kanclerza wielkiego koronnego prymasa Jana Łaskiego na zlecenie króla i sejmu, którzy swą decyzję wyrazili w Radomiu w 1505 r.[1].
Spis treści |
2 Dzieje
Statut Łaskiego nie obejmował uchwalonego w 1501 przywileju mielnickiego, który powierzał decydującą władzę w państwie senatowi. Był więc wyrazem zwycięstwa nowej magnaterii skupionej wokół Jana Łaskiego i popieranej przez średnią szlachtę nad obozem starego możnowładztwa. Pomijał także tekst unii mielnickiej, która miała wprowadzić między Koroną a Litwą unię realną.
Wydrukowany w 1506 w Drukarni Jana Hallera w Krakowie i rozesłany do wszystkich sądów polskich, przyczynił się do ujednolicenia systemu prawnego i zwiększenia centralizacji państwowej, a także upowszechnienia znajomości prawa wśród szlachty. Egzekucja praw i przywilejów zawartych w Statucie stała się głównym postulatem ruchu egzekucyjnego, rozwijającego się w I połowie XVI wieku. Statut stał się fundamentalnym źródłem prawa aż do rozbiorów. Składał się z dwóch części.
2 Część pierwsza
Część pierwsza dotyczyła prawa publicznego i sądowego. Zawierała ułożone chronologicznie przywileje ziemskie i generalne, statuty i edykty królewskie, zbiór praw zwyczajowych ziemi krakowskiej Consuetudines terrae Cracoviensis, konstytucje sejmowe, umowy i traktaty międzynarodowe (w tym m.in. statuty Kazimierza Wielkiego, teksty unii polsko-litewskich i pokojów polsko-krzyżackich) oraz krótki spis "Processus iuris" zawierający przepisy postępowania sądowego i egzekucyjnego. Część ta posiadała charakter urzędowy, gdyż została potwierdzona przez króla Aleksandra Jagiellończyka.
2 Część druga
Część druga obejmowała przede wszystkim pomniki prawa niemieckiego, takie jak Zwierciadło saskie (spis prawa zwyczajowego Saksonii), Weichbild Magdeburski (zbiór prawa magdeburskiego) czy prawo lubeckie. Znalazły się w niej również traktaty O wojnie sprawiedliwej i niesprawiedliwej i o prawie rzymskim, obydwa pochodzące z XIV wieku. Nie posiadała mocy formalnoprawnej.
Przypisy
- ↑ Konstytucja De constitutionibus novis per proclamationes publicandis w swym art. 2 stanowiła: „aby przez nieznajomość nowej konstytucji, nikt nie uważał się za oszukanego, gdyby cokolwiek działo się przeciw konstytucji, która nie została podana do wiadomości ogółu, zdecydowaliśmy, (...) żeby nikt nie był zobowiązany do przestrzegania nowej konstytucji, jeśli uprzednio nie zostanie ona urzędowo ogłaszana” (cytat za: Wystawa TK).
2 Zobacz też
Something new
- Prawo jazdy WĹaĹciwie dla kaĹźdego czĹowieka w obecnych czasach prawo jazdy jest bardzo istotnÄ sprawÄ . Prawo jazdy przydatne jest zarĂłwno w codziennym Ĺźyciu, jak teĹź w sprawach zawodowych. MajÄ c prawo jazdy oraz samochĂłd nie tylko jesteĹmy mobilni i bardziej dys
- Petra antiqua Ceramika petra antiqua jest jednÄ z nielicznych, ktĂłra przywoĹuje czasy ĹwietnoĹci marmuru. Petra antiqua przypomina projekty antycznych architektĂłw, ktĂłrzy tworzyli niemalĹźe idealne ksztaĹty podĹĂłg, ulic, placĂłw, ĹaĹşni czy domĂłw. NabywajÄ c ceramikÄ
- Komis samochodowy ĹlÄ skie DuĹźÄ czÄĹÄ klientĂłw odwiedzajÄ cych rynek samochodowy szuka odpowiedniej dla siebie oferty sprzedaĹźy auta uĹźywanego. Dla wiÄkszoĹci z nich odpowiednim rozwiÄ zaniem jest skorzystanie z usĹug, ktĂłre sÄ Ĺwiadczone przez oferuje komis samochodowy ĹlÄ skie.
- Nie szata zdobi czĹowieka? „Nie szata zdobi czĹowieka” – czy w dzisiejszych czasach to powiedzenie jest jeszcze aktualne? Czy piÄkne stroje, modne buty naprawdÄ nie maja znaczenia? ByÄ moĹźe przy dĹuĹźszym poznaniu tracÄ na znaczeniu ale przy tworzeniu pierwsze
- Kursy na prawo jazdy ZaczynajÄ c kursy na prawo jazdy naleĹźy pamiÄtaÄ o kilku sprawach. Przede wszystkim juĹź na samym poczÄ tku, zanim zdecydujemy siÄ na kursy na prawo jazdy, dobrze zastanĂłwmy siÄ nad wyborem odpowiedniego oĹrodka szkoleniowego. Popytajmy o zdanie znajomy
- Rozliczenie podatku Austria Przeprowadzamy profesjonalne rozliczenie podatku austria. Z naszej oferty mogÄ skorzystaÄ wszystkie osoby ktĂłre pracujÄ legalnie na terenie Austrii. Rozliczenie podatku austria z pomocÄ naszej firmy jest niezwykle Ĺatwe. Wystarczy zĹoĹźyÄ prosty form
- Rozliczenie podatku Irlandia Oferujemy rozliczenie podatku irlandia. Posiadamy grono doĹwiadczonych specjalistĂłw, co gwarantuje najwyĹźszy poziom usĹug. Rozliczenie podatku irlandia wykonujemy w bezpieczny, skuteczny i szybki sposĂłb. RzetelnoĹÄ i skrupulatnoĹÄ w wypeĹnianiu naszy
- Prawo jazdy - oĹrodki W chwili obecnej prawo jazdy Ĺťarki jest jednym z bardzo waĹźnych i przydatnych dokumentĂłw, ktĂłre na pewno warto mieÄ. Prawo jazdy przydaje siÄ zarĂłwno w Ĺźyciu codziennym, jak teĹź w zawodowym. Nie od dziĹ wiadomo, Ĺźe korzystanie z komunikacji publiczne
- Kursy na prawo jazdy Na rynku moĹźemy w chwili obecnej zaobserwowaÄ, iĹź pojawia siÄ coraz wiÄcej ofert oĹrodkĂłw prowadzÄ cych kursy na prawo jazdy. PlanujÄ c zapisaÄ siÄ na kursy na prawo jazdy trzeba jednak zwrĂłciÄ uwagÄ na fakt, Ĺźe nie wszystkie oĹrodki oferujÄ nam usĹugi
- Pozycjonowanie sklepu Ze wzglÄdu na to, Ĺźe Internet jest dostÄpny dla wszystkich, z kaĹźdym dniem ogromna liczba osĂłb wykorzystuje oferowane przez sieÄ usĹugi. Nie ma internauty, ktĂłry nie korzysta z usĹug sklepĂłw internetowych. Zakupy w wirtualnych portalach sklepowych po
Ostatnie dzikie miejsca w Europie Autor: Dwight Holing
Ten album - przewodnik prowadzi cię w niezwykle urokliwe miejsca Europy, gdzie żadne biuro podróży nie organizuje wycieczek.Trzeba się tam wybrać samemu. Informacje zawarte w tym przewodniku pomogą zorganizow
Poczet skoczków świata. Wydarzenia, biografie, statystyki Autor: Marek Serafin
Powie ktoś, że skoki narciarskie są peryferyjnym sportem, bo nie uprawiają go w Afryce, w USA zaś mało kto zna nazwisko Małysz. Owszem, skoczek z Wisły nie będzie Michaelem Jordanem ani Tigerem Woodsem, ale
Dynamika, uwarunkowania, profilaktyka samobójstw w ostatnim ćwierćwieczu XX wieku w Polsce Autor: Roman Bielicki
Trudno ocenić faktyczne, psychologiczne i społeczne przyczyny samobójstw i dlatego ich uwarunkowania winny być odnajdywane na gruncie konkretnych sytuacji suicydogennych, w jakich wiedzie swój egzystencjalny b
Ostatni zamyka drzwi Autor: Michele Fitoussi
Normandzka wieś, dwa sąsiadujące ze sobą domy. W "Le Clos joli" mieszka samotna starsza pani, emerytka, u której zaczyna rozwijać się choroba Alzheimera. Jej dwie mieszkające w Paryżu córki Patricia i E
Ostatni sędzia. Książka audio Autor: John Grisham
Bestsellerowa powieść w wydaniu audio na 6 płytach. Czyta Edward Lubaszenko. "Dorwę każdego z was", zapowiada Danny Padgitt sądzony za gwałt i morderstwo. Jego groźby nie powstrzymują jednak sędziów przysi
Ostateczne wyjście Autor: Natsuo Kirino
Na przedmieściach Tokio, w fabryce produkującej zestawy obiadowe, cztery kobiety pracują na granicy wycieńczenia. Obciążone mnóstwem obowiązków, pogrążone w długach i samotności, wiodą życie, które p
Ostatni Mohikanin Autor: James Fenimore Cooper
W czasie wojny francusko-angielskiej w Ameryce Sokole Oko oraz jego przyjaciele ratują z rąk Huronów córki angielskiego dowódcy. Wydarzenie to pociąga za sobą szereg niezwykłych, nieraz dramatycznych